Westfriese families
Wapen van West-Friesland
 

Kwartaalbladen » 2000 (jaargang 41) » No. 3 » pagina 87-88

Westfriese lichterschippers

Een lichter was een klein schip die van grote schepen een deel van hun lading overnam, zodat deze grote schepen met de rest van hun lading over de ondiepten van de Zuiderzee naar Amsterdam konden varen. Deze ondiepten waren het Wieringer Vlaak, het Enkhuizerzand en Pampus, waar de uitdrukking "voor Pampus liggen" vandaan komt. Een te zwaar beladen schip kon niet zonder gevaar van vastlopen over deze ondiepten komen. En "hij zit op Pampus": hij zit in grote moeilijkheden; maar ook "hij is boven Pampus": hij heeft de moeilijkheden overwonnen, zijn uitdrukkingen die hiernaar verwijzen.

Deze lichterschipperij werd veel uitgevoerd door schippers van Wieringen, maar uit lijsten van 1767 en 1772 bleek er ook een redelijk aantal Westfriezen deze bedrijfstak uit te oefenen. In 1767 bleken er 26 schepen en in 1772 20 schepen uit Kolhorn te komen.

Lichters en andere kleine schepen moesten 6 stuivers betalen om achter de Hors bewesten Texel te mogen liggen. Grotere schepen moesten 1 stuiver per last betalen. De havenmeester moest jaarlijks afrekening aan de Gecommitteerde Raden doen. De afrekening van 1767 begon aldus:

"Edel mogende Heeren Gecommitteerde Raden van de Staten van Holland & West-Vriesland in West-Vriesland en den Noorder Quartier.

De lijst van het ontfang van den Havenmeester Agter de Reede de Hors bewesten Texel, voor den jare 1767".

Schippers met als thuishaven Kolhorn: Louwrens Boot, Dirk Jansz Kwast, Frederik Molenaar, Sijmon Jansz Seijlemaker, Aldert Jansz Seijlemaker, Cornelis Pool, Aaijen Dirksz Pool, Jan Rensen Kwast, Klaas Dirksz, Cornelis Albertsz, Jacob Liefhebber, Gerrijd Donker, Jan Coster, Jan Klaasz, Pieter Kok, Dirk Pietersz, Klaas Poorter, Gerrijd Smit, Louwrens Koorn, Jeije Okkes, Jacob Aaijesz, Gerrijs Smit d'oude, Jan Jansz Waard, Dirk Aarjensz, Pieter Hart, Jan Alders.

Van Medemblik: Willem Blok, Pieter Willemsz.; van Winkel: Wilm Swan; van Enkhuizen: Lois Sijmons; van Hoorn: Broer Jans.

Volgens de lijst van 1772:
Van Kolhorn: Gerrijd Klaasz Smit, Pieter Jansz Portigies, Cornelis Boot, Aarjen Aaijesz, Jacob Blom, Gerrijd Donker, Sijmon Jansz, Aaijen Maas, Wilm Huijgens, Dirk Aarjesz, Aldert Zeijlemaker, Gerrijd Pietersz Smit, Jan Dirksz Kwast, Jeije Okkes, Jacob Liefhebber, Jan Jansz Waard, Cornelis Alberts, Albert Boot, Frederik Molenaar, Aaijen Dirksz.

Van Medemblik: Pieter Willemsz, Keijmpe Pieters;
van Enkhuizen: Jan Tijmons; van Hoorn: Broer Jans.

De havenmeester besluit zijn financieel overzicht met:

"Mene Hier meede aan U Edele Mogende ordre te Hebben voldaen en blijve na U Edele Mogende te Hebben bevolen in de bescherming des alderhoogsten U.E. onderdanigste dienaar de Haven Meester agter de Reede de Hors bewesten Texel.
Cornelis Jansz Leen".

L.R. Deugd, Joubertstraat 92, 1782 SH Den Helder.


© 1954-2018 | Westfriese Families | E-mail | Sitemap
"Die zijn voorgeslacht niet eert, is zijn eigen naam niet weerd."

Westfries Genootschap