Medemblikker magistraten: 1700-1795
(WFON 1992, pagina 97)

In januari 1777 diende Medemblik bij de Staten van Holland een rekest in waarbij werd verzocht om de minimumleeftijd voor toetreding in de vroedschap te verlagen tot 20 jaar. Het verzoek wordt gehonoreerd, waarop de op dat moment 24-jarige Frans Pont (afkomstig uit een Edams regentengeslacht) tot vroedschap wordt gekozen. Twee jaar later wordt nogmaals een 24-jarige (mr. Cornelis Veen) lid van de vroedschap 11).
De wetsverzetting in 1788, na de overwinning op de Patriotten, had in Medemblik het afzetten van twee vroedschappen tot gevolg. Een derde lid trad af omdat hij door Willern V werd aangesteld tot vroedschap van de stad Alkmaar. Drie nieuwe vroedschappen werden aangesteld, maar de vacatures van twee in 1787 en 1789 overleden raadsleden werden niet meer vervuld, zodat toen het einde van de oude Republiek in januari 1795 kwam de overgebleven veertien leden van de vroedschap het bestuur overdroegen aan het revolutionair comité 12).

Burgemeesters en schepenen

In tegenstelling tot het ambt van vroedschap, dat men in principe voor het leven bekleedde, werden burgemeesters en schepenen voor één jaar in hun functie gekozen. Pas een jaar na hun aftreden waren ze weer verkiesbaar. Uit de afgaande burgemeesters kozen de nieuw aangestelde burgemeesters er één die een jaar langer aanbleef als president. Een burgemeester die twee jaar in functie was geweest kon eerst na twee jaar opnieuw worden gekozen.
In Medemblik was, evenals in de andere Westfriese steden Hoorn en Enkhuizen, de burgerij betrokken bij de verkiezing van de twee burgemeesters, die jaarlijks op Oudejaarsdag werden gekozen door dertig kiesmannen. Deze kiesmannen werden geloot uit een groep van zestig personen, vanouds de rijkste burgers. In de zeventiende en achttiende eeuw bestonden de 'zestig' uit alle vroedschappen aangevuld met burgers, die voor het leven werden gekozen. Eik jaar werd voordat de verkiezing plaatsvond het aantal 'zestigen' aangevuld, indien door overlijden of vertrek vacatures waren ontstaan 13).
Sedert 1619 waren alleen nog de leden van de vroedschap verkiesbaar tot burgemeester. Doordat aftredende burgemeesters niet direct herkiesbaar waren kon men bij een vroedschap van zestien leden derhalve uit maar twaalf personen een keuze maken. Echter, de uitslag van de stemming stond, zo concludeerde De Lange voor het einde van de zeventiende eeuw, kennelijk bij voorbaat vast en de stemming was alleen nog een formaliteit 14).
Want niet elk lid van de vroedschap kon zo maar worden gekozen. Het was gewoonte geworden de kring van (oud-)burgemeesters zo klein mogelijk te houden met het oog op de (veelal lucratieve) ambten die alleen aan oud-burgerneesters waren voorbehouden. Gemiddeld bestond de groep consulairen uit acht personen.

11) OAM inv.nr. 35, octrooi Staten van Holland 17-1-1777; inv.nr. 36, resoluties 20-1-1777 en 14-6-1779.
12) OAM inv.nr. 36, resoluties 25-7-1788 en 23-1-1793.
13) Tegenwoordige Staat, 515; De Lange - Regeringsvorm, passim; Kooijman - Regenten, 48.
14) De Lange - Regeringsvorm, 138.

Vorige pagina | Volgende pagina

---

© 1954-2012 | Westfriese Families | E-mail
"Die zijn voorgeslacht niet eert, is zijn eigen naam niet weerd."